Pazarlama planının bu günkü iş dünyası ile ilgisi ve faydası
soruya açık bir durumdadır. Genel şüphecilik, pazarlama teorisinin etkili
pazarlama pratigine nasıl dönüşeceğini vurgular. Bu çalışmada biz özellikle
pazarlamanın çekirdek aletlerinin birisinin yürütülmesini çevreleyen
zorluklarla ilgilenmekteyiz. Pazarlama planının yeterliliğinin nasıl
arttırılıcağı konusunda iş-temel eğitim programı yöneticilere pratiğe
uygulamadaki problemlerin üstesinden gelinmesinde yardım eder. Bu yaklaşım,
öğrenmenin bilim ve iş yeri arasında devamlı iki yönlü bir akış olan, iş- temel
alınan bir programı kurmak için, katılımcının asıl iş yüküyle pazarlama planı
becerilerini nasıl birleştiortaya çıkartır.
Pazarlama Teorisi Ve Pazarlama Pratiği
Pazarlama disiplinindeki iyi-dokümanlı güven krizinin,
pazarlama teorisinin pazarlama pratiğine uyluamda eksikliğinden kaynaklana bir
buyutu vardır. Pazarlama yönetim teorisinin temel aletleri ve ilkelerinden
şüphe ediliyor, ve modern iş için onların ilgisi sorgulanıyor. Üstelik
pazarlama teorisinin ortak gerçeklerle birleşmesindeki yetersizlik iş
topluluğunda hayal kırıklığını gösterdi.
Böylece pazarlama düşüncelerinin teorik destekleri artan bir
tehtidin altına gelmektedir ve çoğunlukla modern iş çevresine herhangi bir
ilgli eksikliği olarak algılanıyorlar. Pazarlama teorisi ile pazarlama planı
arasındaki dengeyi düzeltme arayışı, akademik personel tarafından en çok
dikkate alınan bir pazarlama kavramıdır. Bu kendisinin gelişmesi, uzaması ve
arıtılmasıdır. Pazarlama planı ideal olarak pazarlama teorisiyle pratiği
arasında köprü oluşturmalı, ama pratisyenler arasında hak ettiği işlevliliği
bulamamıştır. Bu açıdan, burası firmanın teoriyi pratiğe geçirmede en çok
zorlanacağı yerdir.
Pazarlama Planı Süreci
Yukarıda resimlendiği gibi, literatür, pazarlama planı
sürecini çevreleyen birçok işlemsel zorlukların suçlamalarına doymuştur.
Planlama ve örgütsel verimlilik arasındaki ilişki ile ilgili çok sayıda
araştırma projesi bulunmaktadır. Yine de sonuçlar çatışmaktadır; bazı
araştırmacılar bu ikisi arasında pozitif bir ilişki olduğunu söylerken bazıları
tutarlı bir ilişki olmadığını söylüyorlar. Dolayısıyla, işe almanın sonucu
olarak şirket performansını yükseltme fikrinde planlama süreci ve iyi bilinen
pazarlama karar verme tekniklerinin uygulanmasının doğruluğu henüz kesin olarak
ispatlanmadı.
Mc Donald, resmi planlama modellerinde pratisyenlerin bile
pazarlamada daha yapısal bir yaklaşıma ihtiyaç olduğunu farkedebildiklerini vurguladı.
Pratisyenlerin literatür tarafından belirlenmiş yaklaşımları kullanmak için
aramalarına rağmen, hak edilen yarar gerçekleşmemiştir.
Etkili pazarlama planıyla ilgili bir çok işlevsel zorluklara
rağmen, bir çok araştırma planlamanın şirketin büyümesinde ve gelişmesinde çok
büyük rolü olduğunu savunur. Mc Donald’ınpazarlama planlaması literatüründe şu
şekilde bir ifadede bulundu “İlişkili olunan faaliyetlerin daha iyi
sınıflandırılmasının talep edilen faydaları, çevreden haberdar olma, yönetim
arasında daha iyi iletişimin geliştirilmesi, ve daha iyi, kaynakların
kullanılması, ve böylece almak için orada olmak şeklinde görünmek , ve,
pazarlama planlaması ile ticari başarı arasında güçlü bir ilişkinin varolması”
Ancak, biz bu çalışmada pazarlama planı sürecinin
faydalarını tartışmak yerine bazı ana eleştirilerin düzeltilmesi konusuna önem
veriyoruz.
Mc Donald’ın önerisi; asıl pazarlama planının en küçük
rekabetçilerin bile hayatta kalmasına olanak tanıyacak şekilde işe bir yaklaşım
olmasıdır. Onun işaret ettiği, yönetici için sihirli bir formülün var
olmamasıdır. “Pazarlamada, Aladdin’in lambası gibiörgütün hayallerini
gerçekleştirecek, bir eşitlik yoktur”
Mc Donald pazarlama planında karşılaşılabilecek zorlukları
on engelde özetlemiştir:
1. Pazarlama stratejisi ve taktiği arasında kargaşa
2. İş çalışmalarından pazarlama işlevini ayır etme
3. Pazarlama işlevi ile pazarlama fonksiyonu arasında
karmaşa
4. İşlevsel çizgiler boyunca baskın olan örgüt yapısı
5. Derinlik analizinde beceri eksikliği
6. Çekirdek pazarlama yönetimi bilgisinde ve becerisinde
eksiklik
7. Süreç ve çıktı arasında kargaşa
8. Pazarlama planına stratejik yaklaşımdaki eksiklik
9. Amaçlara öncelik tanıma ihtiyacı
10. Daha uygun pazarlama kültürüne olan ihtiyaç
Mc Donald’ın en önemli tezi; eğer geliştirmekte adresli bir
etkili süreç eksikliğinde değilse, bir organizasyonun yönü sonuçlanabilir.
Akademik personel ve pratisyenler bu yüzden, teori / pratik boşluğunu bu
pazarlama planı engelleri bakımından kapatmak için yollar aramaya
başlamışlardır.
Yönetim Ve Pazarlama Planı Yeterliliği
Yeterlilik tanımı birçok faklı görşlerde basılmış ve yorumlanmıştır.
Bu çalışma yeterliliği davranışşal davranışşal açıdan tanımlamaktadır. Tarihi
ve gerçekten, çok çağdaş iş sayısız yeterlilik listesinin ve becerinin
üretimiyle sonuçlanmıştır.bir çok sayıdaki ortak iplikler öneriyorki; bütün
yöneticilerin etkili performansında ortak olan görev ve teknikler olabilir ama
bu ihtiyaç bir bireyin belirli koşuluna ve/veya belirli bir durumu içindir. Bu
çeşit yeterlilik yapılarının daha fazla bir yönü, diğerleri aradaki farkı ayır
ederken bazı çalışmaların “yetenekler” ve “beceriler”terimlerini birbirinin
yerine kullanmasıdır. Bu çalışmada yeterlilik, belirli bir zamanda ve durumda
belirli bir problemin yada belirli bir görevin performansı ile ilgili kesin
kararda yararlanılan beceri ve yeterliliklerin tamamı olarak tanımlanmıştır.
Pazarlama yönetimi genel yönetim ile analiz, planlama,
yürütme ve kontrol süreçlerini içerdiği derecede benzerdir. Bu bakımdan
yeterlilik yapısını anlamak iş-temel pazarlama programını öğrenmeyi geliştirmek
için önemlidir.
Yukarıdaki çalışmanın hepsinden bir anahtar sonuç, yine de,
kesin idare yeterliliklerinin, onların cinsle ilgili yönüne rağmen pazarlamanın
belirli hareketliliğine daha uygun oldugumudur? Bu çalışmanın çekirdek teması,
etkili pazarlama planlayıcısının ne çeşit yeterlilikler gerektirdiği ve
McDonald tarafından ana hatları çizilen pazarlama planı engellerinin üstesinden
gelmeye yardım edebilip edemeyeceği.
Carson, etkili pazarlama karar-verme süreci için istenilen
pazarlama yeteneklerinin geniş bir listesini çıkarmıştır. Bunlar; vizyon,
yaratıcılık, liderlik, iletişim, motivasyon, insiyatif, sezgi, analitik
düşünme, yargı, örgürsel yapılabilirlik, bilgi ve şebekedir.
Yeterlilik literatürünün anahtar yönlerini düşündüğümüzde
McDonald’ın pazarlama planına on engeli ile bu engellere adres olabilmeye
gerektiren pazarlama yetenekleriylebir bağ kurmamız mümkün olabilir.
Pazarlama planı engelleri
Gereken yetenek
1. Pazarlama stratejisi ve taktiği arasında kargaşa
Yargı, bilgi, vizyon
2. İş çalışmalarından pazarlama işlevini ayır etme
Bilgi, vizyon, taahhüt
3. Pazarlama işlevi ile pazarlama fonksiyonu arasında
karmaşa
Bilgi, iletişim, yargı, analitik düşünme
4. İşlevsel çizgiler boyunca baskın olan örgüt yapısı
İletişim, örgütsel yapılabilirlik
5. Derinlik analizinde beceri eksikliği
Analitik düşünme, yargı, vizyon
6. çekirdek pazarlama yönetimi bilgisinde ve becerisinde
eksiklik
Yargı, bilgi, analitik düşünme
7. Süreç ve çıktı arasında kargaşa
Bilgi
8. Pazarlama planına stratejik yaklaşımdaki eksiklik
Analitik düşünme, vizyon, bilgi, taahhüt
9. Amaçlara öncelik tanıma ihtiyacı
Liderlik, vizyoni yargı, iletişim, örgütsel yapılabilirlik,
taahhüt
10. Daha uygun pazarlama kültürüne olan ihtiyaç
Örgütsel yapılabilirlik, vizyon, iletişim, bilgi, liderlik
Bağlantıların Tartışması
McDonald pazarlama taktikleri ile stratejileri arasında var
olan karmaşıklığı yöneticinin pazarlama bilgisi ve stratejik plana alışmasıyla
vurgulamıştır.Pazarlamadaki bilgi ve beceri eksikliğinin pazarlama işlevi ile
pazarlama kavramı arasındaki karışıklığın kökü olduğunu işaret etmiştir.
Müsait verinin muazzam miktarlarından etkili pazarlama planı
yaparken karar için ihtiyaç duyulan zekayı analiz etmek ve damıtması için
birçok idarecinin yetersizliği, çokça geliştirilen analitik beceri için bir
ihtiyacı gösterir. Tartışılan bir vaka vardır ki; analitik beceriye olan
şhtiyaç yöneticilerin planlamaya sistemetik yaklaşımının eksikliğinin anahtar
nedenidir. Düşünülmesi gereken bir beşka nokta ise, yetenekli bir pazarlama
planlayıcısının liderlik kapasitesini ispatlaması. İletişim becerisi iyi ve
etkili pazarlama yönetiminin pratiğinde önemli yer tutmaktadır. Şüphesiz ki,
düşmana ait birleşmiş bir çevrede planlama sürecinin yönetimi, yüksek derecede
bağlılık, vizyon ve deneyim gerektirir.
Pazarlama Planı Yeterlilik Boşluklarını Tanımlamak
Yeterlilik literatüründe bazı deliller var ki; yetenek
geliştirme performanslarını kurarak teori ile pratik arasındaki boşluga köprü
oluşturmayı sağlamaya çalışan yöneticilerin ve pazarlama eğitmenlerinin var
olduğu.
Kolb’un ögrenme çemberinde olduğu gibi, bütün yetenek
geliştirme yaklaşımlarının, içeride ortak neye neye sahip olduğu, yine de,
bütün onların kendi değerlendirmesinin bazı derecesini karıştırdığı, ve
çekirdek idaresinde öncül teorik modeller olduğudur. Kolb’un ileri sürdüğü deneysel
öğernme döngüsü, bir öğrenme modeli sağlar ve insanoğlunun büyüme ve gelişme
basamaklarını yansıtır.
İş-Temel Öğrenme Kavramı
İş-temel öğrenme kavramı, yeni bilgiler geliştirmede deneyim
ve paratiğin bir çeşit birleşmesini beraberinde getirdi. Levy et.al.(1989)
iş-temel öğrenmeyi şu şekilde tanımladı: “öğrenmeyi iş rolüne bağlamak” ve
üstlenilen iş faaliyetlerinindeneyimlerinden türetildiğini açıkladı. Bu yüzden
iş-temel eğitim yüksek öğrenimin otoritesini sorguluyor ve daha belirgin olarak
akademik kurumların bilgisi ile diğer öğrenme kaynaklarının bilgisi
hakkındaydı. Kısa dönem öğrenci yerlerinden lisans ve lisansüstü kurslarına
kadar bir çok farklı çeşitte iş-temel öğrenme türleri vardır.
İş-temel eğitim birçok ayırdedici özelliğe sahiptir.
· Öğrenci, öğrenmenin merkezi olur
· Birlikçi, işyeri ve akademideki ortaklığı içerir
· Teoriyi bir yerde tutar harekete yönelir
· Teorik ve pratik anlayışlar üretir
· Eğitmeyi ve eğitimi kapsar
· “öğrenen çalışan” kavramını yaratır.
İş-temel öğrenimin bireyin beceri ve yeteneklerini
yapılandırmadaki etkililiğine
rağmen pazarlama yeterliliği alanında ki kullanılabilirliği
hakkında çok az araştırma vardır.
On Engelin İş-Temel Öğrenim Yaklaşımıyla Üstesinden Gelmek
Ulster üniversitesinde yöneticilerin pazarlama planı
yeteneklerini geliştirmeleri amacıyla bir program hazırlandı. Bu diğer
geleneksel yönetim programlarından radikal olarak farklı bir araştırma. Bu
yolla bireyler şirketlerine özgü özel durumlar ve fırsatlar için kendi
öğrendikleri deneyimleri değiştirebilirler.
Programın temel amaçları
Katılımcıları kendi özel ihtiyaçlarına göre pazarlama planı
yaklaşımını değiştirmeye teşvik etmek
katılımcıların temel pazarlama planı kararlarını
anlamalarını geliştirmek
katılımcıların pazarlama planı yeteneklerini geliştirmek
Bu ozaman pazarlama planının engellerinin üzerinden gelmek
için etkili kişisel ve profesyonel gelişme sürecini yapılandıran bir kurum
oluyor.
Bireysel yeterliliğin sonucunda katılımcılar pazarlama teknoloji
transferinin birçok yönüne maruz kalırlar. Anahtar pazarlama planı yeteneği
olan bilgi,deneyim, analitik düşünme, liderlik, vizyon, örgütsel
yapılabilirlik, taahhüt,iletişimi geliştirmeyi ararlar veMcDonald tarafından
öne sürülen pazarlama planı engellerine doğru konuyu yöneltirler. Bu şu
yollarla yapılabilir.
1)BİLGİ: Pazarlama bilgisi transferi anlaşılmaz bir dil ile
iletilir.
2)DENEYİM: Deneyim programın devam eden temelinde bütünü
oluşturan çekirdektir. Kolaylaştırıcılar tarihsel bir esasta olan pazarlama
faaliyetleri hakkında düşünmesi için katılımcıları cesaretlendirdi.
Katılımcılar arasında pazarlama pratiklerindeki farklı deneyimleri hakkında
tartışmalar ortaya çıktı.
3)ANALİTİK DÜŞÜNME: Swot analizi ve Ansoff matriksi gibi
temel analitik araçlar grup sunumunun bir parçası olarak gösterldi. Bu sürec
diğer üyelerle düşüncelerin paylaşılmasını ve kendini yansıtma analizini
cesaretlendirdi.
4)LİDERLİK: Katılımcılar, Piercy ve Morgan tarafından
yapılan öneriler ile tutarlı bir şekilde örgütlerini yönetmek yolunu gösteren
pazarlamayı geliştirmeyealışmaya cesaretlendirildiler. Çalışan motivasyonu ve
takım kurma problemleri pazarlama kavramı çevresinde şirket çapında bir
birleşmeyi beraberinde getirdi, sık sık düzenli grup tartışmaları arttı.
5)VİZYON: Bir fırsat odağının bakımı, pazarlamanın gelişmesi
için önemlidir ve planlamanın doğası gereğidir. Vizyon amaçların ve hedeflerin
faaliyet planı ile nasıl gerçekleşeceğini belirlemekte ve kıt kaynakları
sıralamakta gereklidir.
6)YARGI (KARAR): Bunun odağı ise, tamamlanmamış bilginin
eksik olan parçalarını toplayabilme ve etkili seçim yapabilme. Bu yolla
katılımcılar pazarlama planlarını nasıl geliştireceklerini aramaya
cesaretlendirilirler.
7)ÖRGÜTSEL YAPILABİLİRLİK: Pazar alanındaki fırsatların
değerini arttırmak için kaynakların nasıl sıralanacağı ve yönetileceği ile
ilgilidir. İnsan kaynakları, fiziksel kaynaklar ve finansal kaynaklar buna
dahildir.
8)TAAHHÜT: Yeni bilginin kazancı olan emsal ve
kolaylıklardan kritik yoruma maruz kalmanın olduğı iş-kitap, programın
katılığı, devam eden kişisel gelişmesine taahhütü test etti. Katılımcının bu
çeşit faaliyetlerinde işe alması için onların güveninin arttığı daha büyük bir
pazarlama yeteneğini onların şevki ve motivasyonu ile beraber geliştirdi.
9)İLETİŞİM: Etkili bir şekilde iletişim kurabilme hem yazılı
hem sözlu sunumların ayrlmaz bir parçasıdır. Buna ek olarak planlanmış
pazarlama faaliyetlerinin içsel ve dışsal odakları rafine edilmiş iletişim
becerisi sunar ve ke şirketin tanıtım karmasını geliştirir.
Sonuç
Bu çalışmada, yöneticinin pazarlama planı yeteneğini
geliştirmek için iş-temel ögrenim yaklaşımının faydalarını inceledik. Gelişme
süreci katılımcıların pazarlama planı yaparken yanıt vermek zorunda oldukları
meydan okumaların belirlenmesi ile başlar. Bu çalışma pazarlama planının
zorluklarının üstesinden gelmek için gerekli olan yetenekleri vurgulamıştır ve
uygulama yöneticilerinin pazarlama planın karar vermesini arttırması için olan
geliştirme programından nasıl bilgili olacaklarını göstermiştir.
Pazarlama planının herhangi bir şirketin gelişmesine etkisi
şüphesizdir. Buna rağmen, uygulamacı yöneticiler pazarlama planı sürecinde her
çeşit zorlukla karşı karşıya gelirler. İş- temel öğrenim yaklaşımı ile ilgili
araştırmalar devam ediyor. Ancak daha açık araştırmalara ihtiyaç vardır.
Makalenin Analizi
Bu çalışma sonucunda pazarlama planı sürecinde yöneticinin
sahip olması gereken bir çok beceri olaması gerektigine karar verebiliriz.
İş-temel egitim süreci ise pazarlama yöneticilerinin sahip olması gereken becerilerin
geliştirilmesine farklı bir sistemle katkıda bulunur.
Bir işletmenin başarısında, finansal ve fiziksel olanaklar
kadar, sahip olduğu yetenekler ve benimsediği liderlik biçimide büyük önem
taşır. Çünkü parasal ve maddesel kaynakların rasyonel ve etkili bir biçimde
yönetilmesini sağlayan o işletmenin yöneticisidir. Yönetici fikir yaratmak,
planlama, örgütleme, yürütme, motive etme, haberleşme ve kontrol görevini
yerine getirir. Tüm bu işlevler arasında önderlik etmek ve yol göstermek de
vardır. Bir yöneticinin yanında çalışanları etkili olarak yönlendirme yeteneği,
onun yönetme konusundaki gücünü olumlu yönde etkiler. Benimsediği liderlik
biçimi ve bu konudaki nitelikleri aynı zamanda işletmenin yöneticisi olan küçük
işletme sahiplerinin başarısındada önemli rol oynar.(Luther, 1999)
Alptugan (1998), bir yöneticide bulunması gereken
özellikleri şu şekilde sıralamıştır.
Zeka
Sorumluluk
Yazılı ve sözlü haberleşme yeteneği
İnsiyatif sahibi olma
Karakter (güvenilirlik, özdisiplin, azim...)
Temsil etme yeteneği
Yüreklilik
Başkalarına karşı duyarlı olma
Teknik bilgi ve yetenek
· Ticari bilgi ve yetenek
Litaratürü derinlemesine tarayan Stogdill, başarılı
önderlerin genel olarak şu özelliklere sahip olduklarını ortaya koymaktadır.
· Güçlü bir başarma arzusu,
· Hedeflerin istikrarlı bir biçimde izlenmesi,
· Problem çözme ve fikir üretmede yaratıcılık ve zeka,
· Kendinden emin olmak,
· Olayların davranışsal sonuçlarını kabul etmek,
· Kişiler arası strese daha az maruz kalmak,
· Belirsizliğe tahammül,
· Diğer insanları etkileme yeteneği,
· Sosyal ilişkilere şekil verebilme yeteneği,
Pazarlama organizasyon yapısının en önemli amacı, pazarlama
kaynaklarını en etkin, mali açıdan en olumlu şekilde kullanarak, işletme
hedeflerine ulaşılmasına katkıda bulunmaktır. Bu, teoride çok kolay gibi
görünsede aslında ulaşılması zordur. İyi planlamalar pazarlama başarısı için
tek neden olmasa da, pazarlama müdürünün hedeflerini ve düşüncelerini
düzenlemesi ve sonuçlara ulaşması açısından çok önemli ve yararlıdır. Ancak, en
iyi planların bile en mükemmel sonuca ulaştırmayacağı göze alınırsa pratikteki
başarının önemi ortaya çıkıyor.(Wilson, 1999)
Başarılı bir pazarlama müdürünün özellikleri:
Pazarlama müdürü, belli başlı pazarlama metod ve teknikleri
hakkındaki tüm bilgilere sahip olmalıdır. Bu onun sekiz önemli pazarlama
taktiği hakkında bilgili olduğunu gösterir: piyasa araştırmaları, ürün
gelişimi, fiyat belirleme, dağıtım, halkla ilişkiler, reklam, satış promosyonu
ve satış. Elbette bu saydığımız konuların hepsinde deneyimli olmaları
beklenemez. Burada, işletmenin içinde bulunduğu iş kolu ve endüstrisi
önemlidir. Seçenekler ona göre değerlendirilecektir.(Gilligan ve Lowe,1994)
Pazarlama müdürü, bir yönetici gibi diğer insanlar üzerinde
etkili olmalıdır. İşe alma, seçme, eğitme, planlama ve kontrol konularına hakim
olmalıdır.
Pazarlama müdürü, belki de en önemli özelliği olan idare
etme ve yönlendirme fonksiyonlarını kullanmayı bilmelidir. Bu, uzun dönemli
hedef belirleme ve bunlara ulaşma için stratejiler belirlemek anlamına gelir.
Bu arada da, organizasyonun verimli ve heyecanla işlemesini sağlar. İşletmenin
diğer fonksiyonları olan finans, üretim, araştırma ve geliştirmefaaliyetlerine
de ilgi göstermeli ve üst düzey yönetimin bir parçası olduğunu
hissettirmelidir.(Pride ve Ferrell, 1995)
Tüm yeteneklerin toplandığını varsaysak da önemli olan
iletişim kurma yeteneği asla unutulmamalıdır; özellikle karşısındakini ikna
etmeyi beceremeyen bir pazarlama müdürü düşünülemez. Çalışanlarını motive
etmek, onları yönlendirmek, müşteriyi ikna etmek için bu yetenege çok ihtiyacı
vardır.
Elbette bir pazarlama müdürü etkili ve başarılı olmak
istiyorsa, satış konusunda oldukça yetenekli ve deneyimli olması gerekir. Bunu
da, daha önce pazarlama planlaması ve ürün yönetimi konularında çalışarak
kazanabilir. Değişik departmanlarda çalışarak deneyim kazanmak, hem ilerdeki
başarıyı pekiştirecek, hem de değişen koşullara ayak uydurabilmeyi
sağlayacaktır.
Açık fikirli olmakta pazarlama müüdrlerine olumlu puanlar
kazandıracaktır. Etrafındaki insanların ve başarılı yöneticilerin bilgi ve
deneyimlerini kullanmayı bilen bu açık fikirli müdürler daha çabuk yükselme
imkanına sahip olacaklardır.
Sistemetik olarak; problemleri, olanakları, verileri,
çözümleri sistematik bir şekilde değerlendirmek de başarılı bir pazarlama
müdüründe olması gereken bir özelliktir.
Pazarlama müdürünün işletmenin bir parçası olduğu
unutulmamalıdır. Yeri geldiğinde kendi departmanının çıkarlarını işletme
çıkarları karşısında feda etmek zorunda kalabilir. (Wilson, 1999)
Bütün bu çalışmalardan çıkardığımız bir sonuç ver ki; hangi
departmanın yöneticisi olursa olsun, bir yönetici mutlaka belli başlı
özelliklere sahip olmalıdır. Bu özellikler genellikle kişilerin içlerinden
gelmektedir. Hiçbir eğitim programı bir bireyin belli başlı yeteneklerini
yoktan var edemez, ancak geliştirebilir. Bu geliştirme süreci birçok farklı
eğitim sistemleriyle sağlanabilir. Görev ekibi çalışması, vak’a tartışması,
simulasyon ve oyunlar, grup tartışması, bireysel çalışmalar, kısa konferans,
davranış modeli ve video bantları kullanımı.(Abella, 1996) İş-temel eğitim
süreci ise teori kadar pratiğede önem veren bir eğitim programı olarak,
özellikle pazarlama planlaması süreciyle ilgili olan yöneticilere, sahip
oldukları beceri ve yetenekleri arttırmada destek sağlar. Ayrıca pazarlama
planı yapılırken karşımıza çıkabilecek problemlere de yöneticilere bu yetenek
ve becerileri kazandırarak çözüm önerir.
